[[@YHRK]] [[@Spiritual]]
Gollakalāpam, Kuchipudi Dance Drama, Philosophical Interpretation by YHRK
కూచిపూడి నాట్య వేద ఆత్మయజ్ఞము
గొల్లకలాపము
అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
అధ్యయన విద్యార్థి , రచన : యేలేశ్వరపు హనుమ రామకృష్ణ (YHRK)
[Preface and Forewords]
విషయ సూచిక :
- Front Cover Page
- స్వపరిచయం - వై. హెచ్. రామకృష్ణ
- ప్రార్థన - ఓం నమశ్శివాయ
- ప్రార్థన - ఓం నమో నారాయణాయ
- ముందుమాట - పద్మశ్రీ వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మ
- ముందుమాట - YHRK
- ప్రార్థనలు
- ముందుమాట - విద్వాన్ చింతలపాటి పూర్ణచంద్రరావు
- End Cover Page
Front Cover Page |
స్వపరిచయం - వై. హెచ్. రామకృష్ణ |
| మాతాపితలు : | యేలేశ్వరపు ఆదిలక్ష్మి కామేశ్వరమ్మగారు, యేలేశ్వరపు లక్ష్మీ నారాయణగారు |
| జన్మస్థానం : | భావదేవరపల్లి - 521120 (కృష్ణా జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, భారత దేశం) |
| పుట్టిన తేదీ : | 20-7-1951 |
| స్వగ్రామం : | కూచిపూడి - 521136 (కృష్ణా జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, భారత దేశం) |
| విద్య : | B.com (హిందూ కాలేజి, మచిలీపట్నం, 1968-71), సి.ఎ.ఐ.ఐ.బి. |
| వృత్తి : |
(2011 సంవత్సరములో) చీఫ్ మేనేజర్, ఆంధ్రాబ్యాంక్, జోనల్ ఆఫీస్, ఎస్.వి.యు కాంప్లెక్స్, తిరుపతి - 517502 |
| ప్రవృత్తి : | తాత్త్విక చింతన, సద్గోష్ఠులు, ధార్మికోపన్యాసాలు వినటం, శివార్చన, సాహిత్యాభిమానం |
| ఆశయం : | సర్వమతములు మానవుని జీవితమును సుసంపన్నం చేయటానికి, ప్రశాంతత ఆనందములతో నింపటానికే ఉన్నాయి. సర్వమార్గముల అంతర్లీనగానమే మానవతా వాదము. అట్టి మానవతపు విలువలు పరిరక్షింపబడటానికి నేను సైతం నా వంతు కృషి నిర్వర్తించి, తద్వారా 'మానవుడనై ఉండుట' అను మహోత్కృష్టమైన అవకాశమును సద్వినియోగ పరచుకోవటం. |
| ఇతర రచనలు : |
(2011 సంవత్సరము నాటికి) శ్రీ వసిష్ఠరామసంవాదము (యోగవాసిష్ఠము) వచన కావ్యము; భగవద్గీత అధ్యయన పుష్పము; కఠ - ఈసావాస్యోపనిషత్ అధ్యయన పుష్పము; శ్రీ నారద ప్రణీత భక్తి సూత్రములు |
ప్రార్థన - ఓం నమశ్శివాయ |
వందే శంభుం ఉమాపతిం సురగురుం, వందే జగత్కారణం
వందే పన్నగభూషణం మృగధరం, వందే పశూనాం పతిమ్ ।
వందే సూర్య - శశాంక - వహ్ని నయనం, వందే ముకుందప్రియం
వందే భక్తజనాశ్రయం చ వరదం, వందే శివం శంకరమ్ ॥
ప్రార్థన - ఓం నమో నారాయణాయ |
శాంతాకారం భుజగశయనం పద్మనాభం సురేశం
విశ్వాకారం గగన-సదృశం మేఘవర్ణం శుభాంగం ।
లక్ష్మీకాంతం కమల-నయనం యోగిహృత్-యాన-గమ్యం
వందే విష్ణుం భవ-భయ-హరం సర్వలోకైకనాథమ్ ॥
ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము
అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
-- యేలేశ్వరపు హనుమ రామకృష్ణ
ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము
అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ప్రథమ ముద్రణ : 27-6-2011
శ్రీఖరనామ సంవత్సరము బహుళ ఏకాదశి ఆదివారం
కాపీలు : 1000
వెల : Rs 70/-
పబ్లిషర్ : యేలేశ్వరపు ప్రశాంత్
S/o వై.హెచ్. రామకృష్ణ.
డో.నెం. 2555, సెక్టార్ 1, 24 మెయిన్, 14వ క్రాస్,
హెచ్.ఎస్.ఆర్. లే అవుట్, బెంగళూరు - 560 067
ఫోన్ : 098455 02416
ప్రతులకు : వై.హెచ్. రామకృష్ణ
రామలింగేశ్వరస్వామి టెంపుల్ వీధి, కూచిపూడి - 521 136
సెల్ : 92471 05392
ప్రతులకు : సిహెచ్. సీతారామశాస్త్రి
డో.నెం. 15/28సి, శిశువిద్యామందిరం వద్ద, ఈడేపల్లి
మచిలీపట్నం - 521136
కవర్ పేజి : భాగవతుల శరత్ చంద్ర, M.Sc., (ఫొటోగ్రాఫర్)
S/o రామకృష్ణ శర్మ,
కూచిపూడి - 521136
సెల్ : 99496 62352
ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
యేలేశ్వరపు హనుమ రామ కృష్ణ
- అగ్రహారము 19
- ఉభయకుశలోపరి 21
- షట్కర్మలు-షోడశకర్మలు 22
- నాఽహమ్ దేహమ్! - సోఽహమ్! 25
- భౌతిక దేహము 27
- పునరపి జననం 29
- ఆహారము 33
- గర్భనరకము - శిశువేదన 34
- భూమిపై పడటం 37
- ఏమరపు 38
- సంసార బంధము - అనగా? 40
- సంసార బంధ విశేషాలు 45
- చాతుర్వర్ణ్యాలు 47
- దైవార్పిత కర్మ 50
- ఏకో అనేకః 51
- జలంలో ఆకాశము ప్రతిబింబించటము 54
- సూక్ష్మదేహ నిర్మాణము - జడ చేతనములు 55
- పంచకోశములు జడమే! 58
- కర్మణా జాయతే ద్విజః 67
- బ్రాహ్మణః కిమర్థమ్? కిముద్దేశ్యమ్? 76
- సకామ కర్మ - నిష్కామ కర్మ 83
- స్వధర్మో నిధనం శ్రేయః 86
- క్రియా యజ్ఞము - ఆత్మయజ్ఞము 89
- కర్మల ఆవస్యకత 91
- ద్రవ్యమయాత్ యజ్ఞం 96
- తారతమ్యములు 102
- యజ్ఞము - అనేక మంది పాత్రలు 106
- యజ్ఞపట్టు 111
- ప్రాయశ్చిత్తము 113
- ప్రవర్గహోమము 115
- దక్షిణాగ్ని 116
- యూప స్తంభము 117
- చత్వాల దేశము 117
- ఇడా పాత్ర - వప - అగ్ని సమర్పణము - పురోడాశము 118
- సోమపానము 119
- దీక్ష 120
- అవబృథ స్నానము 121
- సమీక్ష 126
- ఆత్మయజ్ఞము - పరిచయ విశేషాలు 128
- అరిషట్ (6 - శత్రు) వర్గములు 129
- క్షేత్రవిభాగములు 132
- మహాద్భుత సంసార వృక్షము - సంసార అరణ్యము 134
- బ్రహ్మబిలము - గంటానాదము 136
- దశవిధ ప్రణవ నాదోపాసనలు 138
- మనో నిగ్రహము 141
- ఆత్మయజ్ఞోపాసన - ఆవస్యకత 143
- ఆత్మయజ్ఞ మహిమ 146
- మానసిక యాగము 161
ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ముందుమాట - పద్మశ్రీ వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మ |
పద్మశ్రీ వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మ
కూచిపూడి నృత్య కళాకారులు
ఫోన్: 08671252336 - సెల్: 9440488057
వేదాంత శాస్త్రమునకు అంతర్విభాగములైనటువంటి భక్తి - జ్ఞానము - గుణత్రయ విచారణ - గుణాతీతము - ముద్రలు - శరణాగతి ఇత్యాది యోగములను సంగీత తాళ - లయ - దరువు మొదలైన విన్యాసాల సమన్వయంతో ప్రదర్శించేదే కూచిపూడి నాట్యశాస్త్రము. నవరస నాట్యమాలిక.
అటువంటి కూచిపూడి నృత్యవేదంలో సుధీర్ఘకాలంగా అనేకమంది బహుప్రావీణ్యులైన కళాకారులచే ప్రదర్శించబడుతూ వస్తున్న ఒకానొక గొప్ప విశేషము “గొల్లకలాపము అనే ఆత్మయజ్ఞము”. ఇది శ్రీ భాగవతుల రామయ్యగారిచే రచించబడింది. ఒక విప్రుడు - గొల్లభామల మధ్య జరిగే ఆత్మతత్వ సంబంధమైన సంవాదము - సంభాషణ.
కనబడే జగత్తును "స్వస్వరూపాత్మ ప్రదర్శనా విన్యాసం"గా ఆస్వాదించటం ఎట్లాగో - నేర్పే మార్గాలు అందించే ఆత్మవిద్య. భౌమా విద్య.
ఈ నృత్యకావ్యములో - బ్రాహ్మణ శబ్ద నిర్వచనము, గర్భస్థ శిశువు యొక్క మనఃస్థితి, ఈ జీవుడు పూర్వజన్మ వాసనలను వెంట నిడుకొని వచ్చి - పుట్టి - వర్తమాన దృశ్య విశేషాలతో తన్మయుడవటం, యజ్ఞపట్టు, సర్వము పరమాత్మ తత్త్వముగా సందర్శించటానికి సాధనమైనట్టి ఆత్మయజ్ఞము... ఇవన్నీ కూడా విప్రుడు - గొల్లల మధ్య సంభాషణగా అభివర్ణించబడతాయి.
అటువంటి నృత్య కావ్యములోని విశేషాలను కూచిపూడి వాడగు శ్రీ యేలేశ్వరపు హనుమరామకృష్ణ - ఈ అధ్యయన వాఖ్యాన పుష్పముగా వచన, సంభాషణ రూపముగా మనకు అందిస్తున్నారు. ఈ రచయిత తాతగారు కూచిపూడి వాస్తవ్యులయిన శ్రీ యేలేశ్వరపు రామకృష్ణయ్యగారు. వారు ప్రాతఃస్మరణీయులు, హరికథా నిపుణులు, భక్తి - జ్ఞాన - స్తోత్ర - మంగళహారతి విశేషాలతో కూడిన పాటల రచయిత. మా అందరికీ ఆరాధ్యులు. అట్టి మహనీయులగు యేలేశ్వరపు రామకృష్ణయ్యగారి అంశయే ఈ మన హనుమరామకృష్ణ గారు అని మేమందరమూ అనుకుంటూ ఉ౦టాము.
ఆశ్చర్యకరమైన విషయమేమిటంటే....
ఆంధ్రాబ్యాంకులో ఉద్యోగిగా అనేక బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తూ కూడా మన చిరంజీవి హనుమరామకృష్ణ 32వేల శ్లోకాలతో కూడిన శ్రీ వాల్మీకి విరచిత, శ్రీ వశిష్ఠ మహర్షీ ప్రవచిత యోగవాశిష్ఠ గ్రంథాన్ని ఆమూలాగ్రము తెలుగు వచనముతో శ్రీ వసిష్ఠ రామ సంవాదము అనే పేరుతో వ్రాశారు. అంతే కాకుండా - శ్రీమత్ భగవద్గీత, కఠోపనిషత్, ఈశావాస్యోపనిషత్, గ్రంథాలలోని విశేషాలను వచన రూపంలో వ్రాసారు. తమ తాతగారు శ్రీ రామకృష్ణయ్యగారి పాటలను క్రోఢీకరించి అర్థసారాంశములతో సహా వ్రాసి ప్రచురించారు.
పాఠకులు గొల్లకలాపములోని ఈ విషయాన్ని సులభంగా సుమధురంగా ఆస్వాదించడానికి ఈ అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన గ్రంధపుష్పము వ్రాయబడినది.
ఈ రచన కూచిపూడి నాట్య కళామతల్లికి మరొక ఆభరణం. భారతీయ తత్వశాస్త్ర విశేషాలను గొల్లకలాపంలో ఏ విధంగా పొందుపరచారో చాటి చెప్పే మధుర వాక్యములు. మనస్సులను జ్ఞాన విశేషాలతో రంజింపచేసే దివ్య గానము.
విప్రుడు - గొల్లభామల మధ్య జరిగే సత్సంగ సంభాషణలను వర్తమాన, భవిష్యత్ తరాలకు వ్యాఖ్యానముగా అందించబడుచున్న సారస్వత సౌరభము.
చిరంజీవి హనుమ రామకృష్ణ - కనకదుర్గ దంపతులను పుత్రపౌత్రాభివృద్ధిగా ఆశీర్వదిస్తున్నాను.
ఈ పుస్తకము నాట్యాచార్యులు, నాట్య విద్యార్థులు, వేద వేదాంత విద్యాపారాయణులు, ముముక్షువుల కళాభిమానుల చేతులకు చేరాలని మనందరి హృదయాలను ఆత్మ జ్ఞాన విశేషాలతో స్పృసించాలని ఆకాంక్షిస్తూ...
పద్మశ్రీ వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మ
07-06-2011
ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ముందుమాట - YHRK |
గొల్ల కలాపము - ఆత్మ యజ్ఞము
అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఒక పరమ సత్యమును 'ఋతము' అంటారు. అట్టి మహత్తర సత్యమును లోకములకు - లోకస్తులకు తెలియజేసినవారు 'మహర్షులు'. వారు చెప్పిన జ్ఞాన సారాంశము “తత్వశాస్త్రము”.
"ఓ సర్వ సహజీవులారా! ఒక మహత్తరమైన పరమ సత్యాన్ని మేము కనిపెట్టాం. అనునిత్యంగా ఆస్వాదిస్తున్నాం. బ్రహ్మానందమును అనుభవిస్తున్నాము. అందరికీ ఆనుభవ యోగ్యమైనది మీలో ప్రతిఒక్కరికి సంబంధించినది అగు ఆ పరమానంద స్వాత్మ వైభవ విశేషాన్ని మీకు చెప్పుచున్నాం! వినండి! మీలో ప్రతి ఒక్కరు ఇహస్వరూప (జీవాత్మ) పరమితులుగారు! కానేకారు! పరస్వరూపులు! పరతత్త్వస్వరూపులు! నాటకంలో పాత్ర వహించే నటుడు తన స్వభావసిద్ధమైన స్వస్వరూపము పోగొట్టుకొని పాత్రగా మారుచున్నడా? లేదే ! నాటకంలో పాత్ర నాటకంలోదే! నటనయో, తనదే! మీరెప్పుడూ సహజసిద్ధ పరస్వరూపులే! ఇదంతా జగన్నాటకం! ఆత్మయందు ఆత్మకు అభిన్నమైన మనస్సు యెక్క కల్పన." ఈ వేద ఉపనిషత్ - మహర్షి గాన సౌరభాసాన్ని తత్త్వశాస్త్రము (తత్ త్వమ్ అసి అని నిరూపించే శాస్త్రము) అని అంటారు.
అట్టి తత్త్వశాస్త్రాన్ని వేదములలో ఒకరీతిగా, ఉపనిషత్తులలో మరొక విధంగా, పురాణాలలో ఇంకొక చమత్కారంగా, బ్రహ్మసూత్రములు, యోగవాసిష్ఠము ఇత్యాది వేదాంత గ్రంథములలో వేరొక పద్ధతి, వైవిధ్యమైన మాటలలో చెప్పారు. ఒకే విషయం చెప్పుచున్నారు. “అది నీవు ఇది నీవు కాదు .” అదే సత్యము జానపదాలలోని పాటలలో, పల్లెపాటలలో వినబడుతూ ఉంటుంది.
అటువంటి తత్త్వశాస్త్రము చెప్పే అనేక రీతులలో ఒకానొక చమత్కారం కూచిపూడి సాంప్రదాయమైనట్టి యక్షగానాలు. నృత్య భంగిమలు, అడుగులు, తాళములు, లయలు, ముద్రలు ఇలా ఎన్నో విశేషాల కూర్పు కూచిపూడి నాట్య కళ. అందులో ఒక విశేషము గొల్లకలాపము. ఆత్మయజ్ఞము అనునది దాని ద్వితీయ నామము. ఇదొక తత్వశాస్త్ర - అధ్యాత్మశాస్త్ర ప్రవచనా రూపమైన, అడుగులు-లయలు-తాళములుతో కూడిన కూచిపూడి దృశ్య నాటకము. ఇద్దరి మధ్య జరిగిన ఆధ్యాత్మిక సత్సంగ సంభాషణము.
గొల్ల కలాపము అనే ఆత్మయజ్ఞము
రచయిత : కూచిపూడి గ్రామ నివాసులు, యోగ విద్యావిశారదులు, మహాపండితులు, బ్రహ్మీభూత-బ్రహ్మశ్రీ॥ భాగవతుల రామయ్యగారు.
కాలము : 18 వ శతాబ్దము. పూర్వార్ధము.
దీని మూలవిరాట్ గా చెప్పబడిన వారు : శ్రీ రామయ్యగారి తండ్రి శ్రీ భాగవతుల రామలింగం గారి శృతము - స్వీయానుభవము నుండి బయల్వెడలినది. అనుభవంలోంచి భాష వస్తుంది. భాషలోంచి అనుభవం కాదు కాదా! అందుకే మూలవిరాట్ శ్రీరామలింగం గారు!
నామాంతరములు : పిండోత్పత్తి - యజ్ఞపట్టు చెప్పి ఉండటంచేత “ఆత్మయజ్ఞము” అని చెప్పబడుతోంది. గొల్లభామ యొక్క వాగమృతం కాబట్టి “గొల్ల కలాపము" అని కూడా పిలువబడుతోంది.
దీనిని రక్తి కట్టించి ప్రదర్శించిన మహనీయులు :
- శ్రీ తాడేపల్లి పేరయ్య గారు
- శ్రీ భాగవతుల విస్సయ్య గారు
- శ్రీ వేదాంతం లక్ష్మీనారాయణ గారు
- శ్రీ వెంపటి వేంకటనారాయణ గారు
- శ్రీ భాగవతుల రామయ్య గారు
- శ్రీ భాగవతుల రామలింగం గారు
- శ్రీ వెంపటి పెదసత్యనారాయణ గారు
- శ్రీ భాగవతుల రామకోటయ్య గారు
- శ్రీ నటరాజు రామకృష్ణ గారు
ఇందులోని కొంతభాగం పరిష్కర్తలు : శ్రీ బందా కనక లింగేశ్వర రావు గారి దర్శకత్వంలో ఆచార్య పింగళి లక్ష్మీకాంతం గారు.
రేడియో ప్రసార కళాకారులు : కళాప్రపూర్ణ శ్రీ చింతా కృష్ణ మూర్తి గారు.
దీని రచయిత అయినట్టి శ్రీ భాగవతుల రామయ్య గారి స్వహస్త లిఖిత తాళపత్ర గ్రంధము కాపాడినవారు శ్రీ భాగవతుల రామలింగశాస్త్రి గారు.
తాళపత్ర గ్రంథముము కొంత పరిష్కరించినవారు : శ్రీ రామలింగశాస్త్రి గారి శిష్యులు సాహిత్య రత్న - కావ్య భూషో కవితా సుధాకర - పండితరత్న బ్రహ్మశ్రీ చింతలపాటి. లక్ష్మీ నరసింహశాస్త్రి గారు.
ప్రచురించి వెలుగులోకి తెచ్చినవారు : శ్రీ చింతలపాటి పూర్ణ చంద్రరావు గారు. వీరు శ్రీ చింతలపాటి లక్ష్మీ నరసింహశాస్త్రి గారి ద్వితీయ పుత్రులు. విద్వత్వరేణ్యులు. ప్రస్తుత నివాసం : కూచిపూడి - 521136 కృష్ణాజిల్లా ఆంధ్రప్రదేశ్. వీరు అనేక సార్లు ఈ గొల్లకలాపం గురించి ఉపన్యసించటం జరిగింది.
పై పెద్దలందరు నాకు పూజనీయులు.
కూచిపూడి సాంప్రదాయ నృత్య విశేషమైన "ఆత్మయజ్ఞము" లేక "గొల్ల కలాపము" మూలగ్రంథ ప్రతులు బ్ర॥ శ్రీ॥ చింతలపాటి పూర్ణచంద్రరావు గారి (కూచిపూడి - 521136) వద్ద లభిస్తున్నాయి. వారు ఎంతో శ్రమకు ఓర్చి ప్రచురించారు. అందరికీ నా మనవి ఏమిటంటే దయచేసి అట్టి సాంప్రదాయ నాట్య గ్రంథమును (వెల. రూ.40/-) తెప్పించుకుని చదివి ఆనందించండి.
ఇక ప్రస్తుతం, నా గురించి రెండు మాటలు :
కూచిపూడి పిల్లవాడినైన నేను బాల్యంలో శ్రీ భాగవతుల రామలింగ శాస్త్రి గారి కరస్పర్శను ఆస్వాదించాను. మా పితామహులు శ్రీ యేలేశ్వరపు రామకృష్ణయ్య గారు హరిదాసు.
నా తండ్రి : యేలేశ్వరపు లక్ష్మీ నారాయణ గారు.
నా తల్లి : యేలేశ్వరపు ఆదిలక్ష్మి కామేశ్వరమ్మ గారు.
నా తండ్రి గారి జన్మతః మాతపితలు : యేలేశ్వరపు త్రిపురాంబ, యేలేశ్వరపు ఆంజనేయులు గారు.
నా తండ్రి గారి దత్తత మాతాపితలు : యేలేశ్వరపు మంగమ్మ, (భాగవతార్) యేలేశ్వరపు రామకృష్ణయ్య గారు.
పైన చెప్పబడిన పెద్దలందరికి హృదయపూర్వక సాష్టాంగ దండ ప్రణామములు.
మీ చేతులకు చేరుచున్న ఈ పుస్తకం గురించి :
కూచిపూడి సంప్రదాయ అనునిత్య పరిశీలకులైన శ్రీ భాగవతుల లక్ష్మీ నరసింహం గారు నన్ను “యజ్ఞపట్టు గురించి నీకు అర్ధమైనది రాసి ఇవ్వవయ్యా!" అంటూ ఉండేవారు. అప్పుడు బ్రహ్మభూత భాగవతుల రామయ్య గారి విరచితమైన మరియు సాహిత్యరత్న, కావ్య భూషణ, కవితా సుధాకర - పండితరత్న బ్ర॥ శ్రీ॥ చింతలపాటి పూర్ణచంద్రరావు గారిచే ప్రచురితమైన, ‘భామాకలాపము అనే ఆత్మయజ్ఞము' పూస్తకము కొంచెం చదివాను. ఊరుకున్నాను. కానీ లక్ష్మీ నరసింహం గారు ఊరుకోలేదు, “యజ్ఞపట్టు గురించి” అని నావెంటనంటి అంటూ ఉండసాగారు. ఇక చేసేది లేక, మరికొంత చదవటం ప్రారంభించాను. కించిత్ పరిశీలనాత్మక దృష్టితో
పఠిస్తూఉండగా అందులోని అధ్యాత్మశాస్త్ర విశేషాలు నన్ను ఆశ్చర్యపరిచాయి.
నా బాల్యంలో కూచిపూడి నృత్యము శ్రీ వేదాంతం పార్వతీశంగారి వద్ద నేర్చుకొనేటప్పుడు చెప్పిన నృత్యసంబంధమైన వేదాంత విశేషాలు మరల నాకు కొంచెం గుర్తుకొచ్చాయి. "మొత్తము గొల్ల కలాపాన్ని - అధ్యయన పూర్వకంగా బ్రాహ్మణుడు - గొల్లభామల మధ్య జరిగే ప్రసంగాలను, సంవాదములను వర్తమాన సంభాషణాపూర్వకమైన తెలుగుభాషలో వ్రాస్తే అనేక మంది విషయాన్ని గమనించి ఆస్వాదిస్తారు కదా!" అని నాకు అనిపించింది. ఇక వ్రాయటం ప్రారంభించాను.
- ఎప్పటికైనా మూలమే గొప్పది.
- ఇది అధ్యయన పుష్పం మాత్రమే! అర్థం చేసుకోవటానికి ఉపయోగపడే ఒక ఉపకరణం వంటిది.
పెద్దలు క్షమించాలి!
ఈ అధ్యయన సంవాదమును వ్రాస్తూ మూడు విషయాలలో స్వతంత్రించాను. ఇదంతా చదివే వారి కళాదృష్టిని ఆకర్షించి ఇందలి విషయమును ఇంకొంచము మధురంగా వారు ఆస్వాదించాలనేదే నా ఉద్దేశ్యం.
(1) సంభాషణ కూచిపూడిలో వేంచేసిన శ్రీ బాల త్రిపురసుందరీ సహిత రామలింగేశ్వరస్వామి ఆలయ ప్రాంగణంలో జరిగినట్టుగా వర్ణించాను.
(2) బాలత్రిపుర సుందరీ అమ్మవారు, రామలింగేశ్వర స్వామి వారి పరంగా శ్రీ యేలేశ్వరపు రామకృష్ణయ్య గారు వ్రాసిన రెండు పాటలు ప్రథమంగా జోడించాను.
(3) భగవద్గీత, యోగవాసిష్ఠము ఇత్యాది గ్రంథాలలో చెప్పిన విషయం అయా సందర్భాలలో ఉచితం కాబట్టి, ఉదహరించాను.
ఈ 'ఆత్మయజ్ఞము' అనే భాగవతుల రామయ్యగారి గొల్లకలాపము మహత్తరము. అనుక్షణికమైన 'ఆత్మోపాసన'కు శ్రోతను సిద్ధం చేసి "అహమ్ సర్వస్య ప్రభవో" అనే ఆత్మ మమేకరూపమైన సింహాసనాన్ని చూపించే గొప్ప విషయం!
ఇది చదవండి! శ్రీరామయ్యగారి గొల్లకలాపం (మూలగ్రంధము) కూడా చదవండి.
‘గొల్లకలాపం' ప్రదర్శనను వీలుంటే సందర్శించండి. ఎంత ఆనందమో! చెప్పలేను! కావ్యేషు నాటకం రమ్యం!
ఒకే ఒక్క మాట. నా వంటి స్వల్పజ్ఞడు ఇంతటి మహత్తర విషయాన్ని “అధ్యయనపుష్పం”గా రచించటం మహనీయుల సంకల్పమేమో! ఇదంతా పెద్దల ప్రతిభయే! ఈ పరిచయ వాక్యాలలో ఉదహరించిన మహనీయులందరి పాదపద్మములను పేరు పేరున హస్తద్వయంతో స్పృశిస్తూ కళ్ళకు అద్దు కుంటున్నాను. ముకుళిత హస్తాలతో నమస్కరిస్తున్నాను.
తప్పులుంటే అవి నావిగా క్షమించండి.
అస్మత్ గురువులు శ్రీ శ్రీ శ్రీ విద్యాప్రశానందగిరి గారి స్వామివారికి నమస్కరిస్తూ...
ఈ అధ్యాయన వాఖ్యాన పుష్పమును సర్వాంతర్యామి - సర్వతత్త్వ స్వరూపుడు - సర్వాత్మ స్వరూపుడగు శ్రీ బాల త్రిపురసుందరీ సహిత శ్రీ రామలింగేశ్వర స్వామివారికి పాదపద్మార్చనగా సమర్పిస్తున్నాను.
లోక కళ్యాణమస్తు.
యేలేశ్వరపు హనుమ రామ కృష్ణ
తేది : 31 - 07 - 2011
(Date of Retirement from Andhra Bank)
ప్రార్థనలు |
I) గణపతి ప్రార్థన
శ్లో॥ శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్ ।
ప్రసన్నవదనమ్ ధ్యాయేత్ సర్వవిఘ్నోపశాంతయే ॥
శ్లో॥ అగజానన పద్మార్కం గజాననం అహర్నిశం ।
అనేకదం తం భక్తానాం ఏకదంతముపాస్మహే ॥
II) దేవీ ప్రార్థన - చతరస్రగతి
అంబా ! పరాకు । దేవీ పరాకు ।
మమ్మేలుమా ! శారదాంబా పరాకు !
వాణీ పరాకు ! గీర్వాణీ పరాకు, వాణీ ! చక్కని నీల వేణీ ! పరాకు !
ఓంకారి ! కౌమారి ! వారాహి ! శర్వాణి ! శాంకరివౌ లోకశక్తి ! పరాకు !
ఈ రీతిగా నిన్ను కోరిన వారిని, గావవే, కనకదుర్గా ! పరాకు !
సరసిజ లోచను చెల్లెలి వై మమ్ము కరుణించు బంగారు తల్లీ ! పరాకు !
ఆరు వీధుల నడుమ అలరారు బంగారు మేడలో వెలసిన తల్లీ ! పరాకు !
మూడు మూర్తుల కిలను మూలమౌ కూచిపూడిలో వెలయు పూబోడి !
పరాకు ! కనకామ్ర జలధిలో జలకములాడుచు, కులుకుచు తిరిగేటి కలికీ ! పరాకు !
అంబ పరాకు ! దేవీ పరాకు !
మమ్మేలుమా ! శారదాంబ ! పరాకు ॥
III) శ్రీ సీతారామదాసు వారి - జీవ బ్రహ్మ మేలుకొలుపు
జీవ! నీవే బ్రహ్మమని స్మృతి తెలుపంగ, నీ కేల తెలియదు లేరా!
పరబ్రహ్మరూపము నీవై ఉండగా మరుపేల వచ్చెను లేరా!
జీవ! నీవే బ్రహ్మము ॥
‘అ’కారమనియేటి అఖండ తేజము అది తెల్లనాయెను... లేరా..!
ప్రాకారమనియేటి హృదయ కమలమందు విమలముగ జూతువు లేరా!
జీవ! నీవే బ్రహ్మము ॥
ఇలలో దారాపుత్రాది బాంధవుల చింత వలదు నీకు... లేరా!
ఫలమేమి సంసారమమిత జన్మములాయె
కలమేలుకొని ........ ఈ కల మేలుకొని
నిదుర లేరా ....... జీవ! నీవే బ్రహ్మము ॥
ఎరుక లేక మాయ గృహములో పవళించి,
మాయ గృహములో నిదురించి,
చిరకాలమాయెను లేరా! ....
ఆధార రూపము - అకలంక రూపము
నీవై ఉండగ
మరుపేల వచ్చెను, లేరా! ......... జీవ! నీవే బ్రహ్మము ॥
వివేకమను మంత్రి నేనొచ్చినాడ దుర్భావము పోనాడి లేరా.....
భావించి చూడ ఈ సంసార జలధికి
నావ కావా నీవే, లేరా! ..... జీవ! నీవే బ్రహ్మము ॥
ధాంతి శాంతి ఉపరతి తితీక్షలనియే
కాంతలు వచ్చిరి లేరా .........
భ్రాంతి ద్వేష దుఃఖ దుర్బుద్ధి రతుల
విఖ్యాతి నొందించెదవు లేరా .... జీవ! నీవే బ్రహ్మము ॥
సత్తు చిత్తుల రెంటి సమరసము తెలసియు సమ కూడెదవు గాక, లేరా! ....
చిత్తు చిదానంద చిద్రూప రూపుడవై తత్సుఖము చెందెదవు లేరా! .... జీవ! నీవే బ్రహ్మము ॥
అజ్ఞానమనియేటి అంధకారము పోయి విజ్ఞానమాయేను లేరా ....
సుజ్ఞానమను సూర్యుడుదయించు వేళాయె ....
ప్రజ్ఞ తెలుసుకు నిదుర లేరా .... జీవ! నీవే బ్రహ్మము ॥
ఆనంద జలధిలో స్నానము చేసి
సుజ్ఞాన వస్త్రము కట్ట లేరా ....
నానా వేదాంత సిద్ధాంత భూషితుడవై
గంధ లేపనము చేయ,
నిర్మల గంధ లేపనము చేయ, లేరా! జీవ! నీవే బ్రహ్మము ॥
శిఖను నిర్వికల్ప పుష్పమాలిక చుట్టి
ప్రకృతి పీఠము నెక్క లేరా .….....
అకలంక మగు ముద్ర ధరియించి దొరవై
సుఖ రాజ్య మేలుదువు లేరా ......
జీవ! నీవే బ్రహ్మము ॥
శ్రీ గురు రామ బ్రహ్మేంద్రాదుల కృపచే
సద్భావము నీదాయే లేరా ........
దుర్భావము లేదాయె లేరా ……....
యోగ మాయ నిదుర లేచి ఇకను ......
సంయోగమొందెదవు గాక..... లేరా...
జీవ! నీవే బ్రహ్మము ॥
భాసురముగ సీత రామ దాసునకు
బోధకుడవు నీవె ... లేరా .......
వాసిగ వేముల వాడలో వెలసిన
కైలాసపతి నిదుర లేరా....
జీవ! నీవే బ్రహ్మము ॥
ముందుమాట - విద్వాన్ చింతలపాటి పూర్ణచంద్రరావు |
విద్వాన్ చింతలపాటి పూర్ణచంద్రరావు
(రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ అవార్డ్ గ్రహీత)
ప్రథమ శ్రేణి తెలుగు పండితుడు (రిటైర్డ్)
S/o. లక్ష్మీనరసింహశాస్త్రి గారు.
కూచిపూడి - 521136 కృష్ణా జిల్లా AP
PHONE: 08671-252717
ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము - పరిచయవాక్యాలు
కూచిపూడి వారి కలాపములు - వాటి విశిష్టత
శ్లో॥ దేవానామిదమా మనన్తి, మునయః కాన్తం క్రతుం చాక్షుషమ్
రుద్రేణేదముమాకృత, వ్యతికరే, స్వాంగే విభక్తమ్ ద్విధా
త్రైగుణ్యోద్భవమత్రలోక చరితమ్ నానారసమ్ దృశ్యతే ...... (కాళిదాసు)
నవరసభరితము, త్రైగుణ్యాత్మకము, లోకచారిత్రకము అయిన పార్వతీ పరమేశ్వరులు ప్రదర్శించిన నాట్యం లాస్యము, తాండవము అని రెండు విధాలు. ఈ నాట్యాన్ని మునులు చాక్షుషక్రతువన్నారు. చతుర్విదాభినయాత్మకమైన ఈ నాట్యము సాహిత్యపు గుబాళింపుతో యక్షగానముగా పరిణామం చెందింది. దక్షిణాంధ్రయుగంలో ప్రాచుర్యమొందిన ఈ యక్షగాన ప్రక్రియ దేశీయమైన సాహితీసంస్కృతులకు మూలమైంది. పౌరాణిక గాధలకు ఆలవాలమైన ఈ యక్షగానాలు కాలగతిలో వచ్చిన ఆటుపోటుల్ని తట్టుకుంటూ 17వ శతాబ్ది ఉత్తరార్ధమున కలాపాలుగా రూపాంతరాన్ని చెందాయి. తదాది కవిపండితులు, నాట్యవిద్యావిశారదులైన కూచిపూడి భాగవతులు వీనిని విశిష్ఠ రూపకాలుగ, సార్వజనీనమైన సాహితీ ప్రకరణాలుగ మలిచారు. కలాప రచయితలుగ కూచిపూడిలో లబ్దప్రతిష్టులైనవారు ఇద్దరు. వారిలో ఒకరైన సిద్ధేంద్రుడు కలాపరచనకు ఆద్యుడు కాగా, మరొకరు భాగవతుల రామయ్యగారు.
శ్రీ సిద్ధేంద్రులవారు శృంగార భరితంగా భామాకలాపాన్ని వ్రాయగా , శ్రీ రామయ్య గారు శాంతరస ప్రధానముగ వేదాంత చర్చతో "ఆత్మయజ్ఞము" అనే గొల్లకలాపాన్ని వ్రాశారు. ఈ రెండు కలాపాలు యక్షగాన సరస్వతికి మణి మంజీరాలు. ఈరెంటి యందూ యక్షగాన రచనకు సంబంధించిన దరువులు - ద్విపదులు - కందములు - కందార్ధములు - కురంగ, తురంగ, ప్రయాతముల - రగడలు - సంధి వచనాలు మొదలగునవి ఉండటమే గాక దరువులకు సంబంధించిన రాగ - తాళాలు గూడ పేర్కొనబడ్డాయి. సాహితీపరముగ ఈ రెండు కలాపాలు చక్కని రచనలు.
గొల్లకలాపము
ఆంధ్ర దేశములో నేడు రెండు రకాల గొల్లకలాపాలు కనిపిస్తున్నాయి.
మొదటిది ఊరగొల్లకలాపముగ లోకంలో వ్యవహరింపబడుతోంది. దీనిలో ప్రధానభూమిక గొల్ల, ఆమె చక్కగ సింగారించుకొని వాడవాడలా చల్ల, పాలు అమ్మవస్తుంది. అలా వచ్చిన ఆమె తమ కులములోని తెగలను, ఆ తెగలవారి ఆయా ఆచార విచారాలలోని విధి-నిషేధాలను గురించి ఏకరువు పెడుతుంది. జగమంతా గొల్లమయమని సిద్ధాంతము చేసి, తరువాత సముద్రమథన కథను వివరిస్తుంది. ఆమె పేరు మందయాన. ఈ కలాపమందంతటా గొల్లభామ గొంతే వినిపిస్తుంది.
ఇక, రెండవది :
ఆత్మయజ్ఞమను గొల్లకలాపము. దీనిలో కూడ ప్రధాన భూమిక గొల్లభామే. అయితే ఈమెకు చెలికత్తెగ - హస్యగానిగ - కథా సంవిధాతగా సమయానుకూలముగ ఉపయోగపడే ఒక పురుష పాత్ర ఉంది. అది స్వాతిశయముతో గూడిన, వేదవేదాంగములు చదివిన, సంగీత సాహిత్యాభినయాలలో అరితేరిన, స్పష్టోచ్చారణ, సమయస్ఫూర్తి కలిగిన బ్రాహ్మణ పాత్ర.
చల్లకుండ తలపై పెట్టుకొని 'పాలోయ్మ పాలు - చల్లోయమ్మ చల్ల' అంటూ - రంగ ప్రవేశము చేసిన గొల్లభామ సూత్రధారుని కోరికపై 'స్వామీ! మేము గొల్లవారమయ్యా!' అంటూ తనను సభకు పరిచయము చేసుకుంటుంది. అప్పుడా బ్రాహ్మణుడు పకపక నవ్వుతూ, “ఆహాహా! ఏమి వారము? ఆదివారము, సోమవారము మున్నగు వారములను విన్నారము గాని గొల్లవారమని వినియుండలేదమ్మా!” అంటూ చర్చ ప్రారంభిస్తాడు. ఈ విధంగా గొల్లభామ - బ్రాహ్మణ పాత్రల సంవాదముతో పిండోత్పత్తి క్రమము - యజ్ఞపట్టులను గూర్చి సమగ్రంగా చర్చగావింపబడి మానసయాగ ఆవిర్భావముతో ముగిసే ఈ వేదాంతోపన్యాసము సర్వమానవ సమానత్వానికి ఎంత వరకు దోహదకారి అయిందో రేఖామాత్రంగా చూద్దాం.
*
అనాది నుండీ యజనయాజన క్రియలు బ్రాహ్మణ ధర్మాలుగ పరిగణింపబడ్డాయి. కాలాంతరములో అవి బ్రహ్మజ్ఞాన పరిజ్ఞానానికి అంతగా దోహదకాలు కాలేదు. కారణం? మానవ జీవన విధాన ప్రాతిపదికపై ఏర్పాటు చేసికొనిన వర్ణవ్యవస్థ కట్టడికి, తూట్లు పడటం - ఆంగ్ల విద్యాప్రభావం వలన బ్రాహ్మణీకానికి పారమార్థిక చింతన సన్నగిల్లి, లౌకిక విషయాలపై ఆసక్తి అధికం కావడమూను. ఇటువంటి కారణంగా విరాట్పురుషుని "బ్రాహ్మణోఽస్య ముఖమాసీత్, బాహు రాజాన్యః కృతః, ఊరూ తదన్య యద్ వైశ్యః, పద్భ్యాగుమ్ శూద్రో అజాయత” - అనే వేద ప్రామాణికవాక్యాలు విపరీతార్థాలకు దారితీసాయి. అట్టితరి, చేయు యజ్ఞ-యాగాదులు అజ్ఞానపుటావధుల నధిగమించుట లేదని బ్రాహ్మణ పాత్ర ద్వారా కవి ఇలా అంటాడు.
"యజన యాజనాది యఖిల కర్మలనెపుడు, ఎద్ది సేయవలయునద్ది యపుడె, మొనసి సల్పు బ్రహ్మముఖ సముద్భవమైన, బ్రాహ్మణులమె, గొల్లభామ మేము!"
‘జన్మనా జాయతే శూద్రః' అను విషయమును మరచి ‘బ్రహ్మజ్ఞానంతు బ్రాహ్మణః’ అను వాక్యానికి ఉదాహృతులుగాక, కించిత్ జాత్యహంకారముతో విర్ర వీగు తరుణమున చేయబడు యజ్ఞయాగాది క్రతువులు జ్ఞానాంజన శలాకలుగావని గుర్తుచేస్తాడు. సమాజములో కుళ్ళిపోయిన వర్ణవ్యవస్థకు “తల్లితండ్రుల వలన గలిగనట్టి యా తనువులన్ని యొకటి కాదా! ఇలలో మేమధికులమను, అతిశయములు తొలగగ" అంటూ మంగళము పాడి ఆధ్యాత్మిక భావనతో భారతీయ సంస్కృతిలోని మహత్తరమైన విజ్ఞానరహస్యాలను అవగహన చేసికొని సర్వమానవ భ్రాతృత్వాన్ని, సమానత్వాన్ని పెంపొందించుకొని మనుగడ సాగించాలని సూత్రీకరిస్తాడు. 'దేవో దేవాలయః ప్రోక్తః, జీవో దేవః సనాతనః' అనే శ్రుతి వాక్యం ప్రతివారికీ అనుసరణీయమని చెబుతాడు. ఇదే ఆత్మయజ్ఞ కలాపోదయానికి నాంది.
*
పూర్వం బ్రాహ్మణవంశంలో తాతగాని, తండ్రిగాని, యజ్ఞం చేయలేకపోతే ఆ వంశీకులు దౌర్బ్రాహ్మణులుగా పరిగణింపబడతారని, దానిని తొలగించుకోవడానికి వారు ప్రాయశ్చిత్త పశువును - అంటే తెల్లని వెంట్రుకలు లేని మేకను - విలిచి యూపస్తంభానికి కట్టి, దానిని వధించి, ఆపలలాన్ని భక్షిస్తే దౌర్బ్రాహ్మణ్యం తొలగుతుందనీ, అట్టి విధివిధానంగా ప్రతి బ్రాహ్మణుడూ యజ్ఞం చేసి తరించాలని పెద్దలు తీర్మానించారని యజ్ఞపట్టులో గొల్లభామచే గుర్తు చేయబడుతుంది.
"యజ్ఞములు చేయు విప్రుల యందు మున్ను, తనదు తాత తండ్రులు యజ్ఞమును గడంగి, చేయకున్న దౌర్బ్రాహ్మణుడా యఘంబు మాన్ప బ్రస్తుతమున జేయు మహిత కార్యము, విను డనుమానమును వీడి ఘనము మీర !"
"మొదలు ప్రాయశ్చిత్తమునకంచు.... పదపడి పురోడాశమనుచు తిందురు!"
... అని సీసార్థములో అనిపిస్తాడు.
తుదకిదియొక అంధ విశ్వాసంగా మారిందనీ అంటాడు. సకల కర్మలూ వేదం నుండి పుట్టాయనీ, ఆ వేదం అక్షరము నుండి జన్మించినదనీ, అందువల్ల సర్వవ్యాపకుడయిన పరబ్రహ్మ యజ్ఞపురుషునిగ పిలువబడతాడని బ్రాహ్మణ పాత్ర ద్వారా 'వినుము కర్మలెల్ల వేదమందు జనించె ... యజ్ఞ రూపుడనగ మించి రూఢి గాంచు!” అని అనిపించి, దానికి సమాధానముగా భామచే “ఇటులనంగ తగునా? ఈ సభలో నందరువినంగ” అనే దరువుద్వారా జీవ హింసతో గూడిన - శరీరాయాసమును కలిగించే- ద్రవ్యమును వ్యయపరచే - యజ్ఞములు గొప్పవని గుడ్డిగ నమ్మి, చేసి, సోమయాజులమనిపించుకొనుట కన్నా - అనవధ్యమగు భక్తియె సాధనమనీ, ఆ సాధన వలన బ్రహ్మనాడి నెరింగి ఆ నాడికి యగ్రభాగాన ఉన్న సుషిరము ద్వారా బ్రహ్మండాన్ని పరికించి దృష్టిని అనాహత చక్రాన ప్రవేశ పెడితే ఒక విధమైన నాదం వెలువడుతుందనీ, అది “నాదము తైల ధారవలె ... పెద్దల చేతనెప్పుడున్!!” అనియనిపిస్తాడు. కాన వీరు - వారనక మానవులందరూ ఇట్టినాదము నెరింగి మనోద్విపమును ధారణాయోగమన్ త్రాటితో కట్టి - సద్గురు బోధనమను అంకుశంతో పొడుస్తూ - నిశ్చల జ్ఞానమనే స్తంభానికి బంధించి అహింసాయుత మార్గం ద్వారా అమనస్కులై పరబ్రహ్మతత్యమను అమృతాన్ని ఆస్వాదించి బ్రహ్మ సోమయాజులనిపించుకోవాలని దృశ్య ప్రబంధం ద్వారా కవి ప్రజలకు సందేశమిస్తాడు.
ఇందు లౌకిక పారలౌకిక విషయాలను, భగవద్గీతలోని ఆత్మసంయమ, మోక్ష, సన్యాస యోగాలలో గల గంభీరమైన క్లిష్టమైన అంశాలను, పండిత-పామరులకు అర్థమగునట్లు యుక్తి ప్రయుక్తులతో - వాద ప్రతివాదాలతో యజ్ఞయాగాదులు చేయుట వలన బ్రహ్మజ్ఞానులవరనీ, అందుకు ఆత్మయజ్ఞమే శరణ్యమని గొల్లభామ, బ్రాహ్మణ పాత్రల ద్వారా సహేతుకముగ ప్రతిపాదింపబడిన కూచిపూడి కలాప ప్రయోగము.
ఇందు పిండోత్పత్తికి సంబంధించిన ప్రకరణములో గర్భధారణ - గర్భస్థ శిశువు ఉండు చోటు - అది ఆహారాన్ని స్వీకరించే పద్ధతి - అది చేయు దైవ ప్రార్థన - జననము ఇత్యాది విషయాలు వస్తాయి. "మునికొని జీవుండు మెనసి నక్షత్రమై....... కాంత గర్భమందు శోణితమున గూడి యంత గట్టిపడుచు నొక ముద్దయై గర్భధారణ జరుగునని", శిశవు ఆహారాన్ని స్వీకరిస్తూ ‘అబ్బబ్బా ! ఎటులా సైతునీ గర్భ నరకవేదనలూ - గొబ్బున దీని వెడలుట నాకే దబ్బున తోచనేమందూ' అని యేడుస్తూ 'మదిలో సర్వచరాచరాత్మకుని సన్మౌనీంద్రుని హృత్పంకజాదినేశుని ప్రభు నప్రమేయ... అని ప్రార్థన చేయుననీ 'వేదాభ్యాసేన విప్రత్వం బ్రహ్మజ్ఞానం తు బ్రాహ్మణః', 'అగ్నిర్దేవో ద్విజాతీనామ్' వంటి ప్రామాణిక వాక్యాలనుదహరించి వర్ణవ్యవస్థ మానవ కల్పితమేగానీ దైవ కృతముగాదని చెప్పబడుతోంది. మాతృగర్భం నుండి వెలువడిన జీవుని శరీరానికి బ్రాహ్మణత్వము లేదా శూద్రత్వమనే గురుతులు లేవని ‘శరీర భిన్నం పరమాత్మమేకం' వంటి వచనాలతో వివరిస్తాడు.
ఈ సందర్భంగా మాతంగ వశిష్ఠ మునుల జన్మక్రమాన్నీ, వారు బ్రహ్మత్వాన్ని పొందిన విధానాన్ని సులభసుందరంగా ఇలా వివరిస్తాడు -‘ఊర్వశీ గర్భ సంజాతో వశిష్ఠశ్చ మహామునిః' అని!
తత్త్వ నిరూపణ సమయాన జీవునిలో గల అన్నమయాది పంచకోశ వివరణ 'అన్నమయాదన్నమయం.......' అని ఉదాత్తముగా చెప్పబడింది. కర్మచే ద్విజులైనవారు తామధికులమని భావించుట సాంఘిక సదాచారం కాదని స్థిరీకరింపబడింది.
ప్రతివ్యక్తీ సర్వమానవ సమానత్వాన్ని పాటిస్తూ గుణత్రయంబునొందక విజన స్ధలంలోకి ప్రవేశించి పద్మాసనాసీనుడై ధారణా యోగమవలంబించి విషయేంద్రియాలను జయించి పరుడు-నేను అనే భేదాన్ని విడిచి 'సర్వం ఖల్విదం బ్రహ్మ' - సర్వమునూ బ్రహ్మమయముగ భావించువారే బ్రాహ్మణులని నిరూపించబడింది.
ఆత్మయజ్ఞాన్ని గూర్చి - షట్చక్ర, స్థూల సూక్ష్మ శరీర వివరణను గూర్చి శ్రుతి ప్రమాణంగా గొల్లభామచే సోదాహరణంగా చెప్పబడినది. తన హృదయ కమల కర్ణికాంతరమందున్న ఆత్మను తెలుసుకోవలెనని ప్రవచింపబడినది. ఆత్మయజ్ఞమును చేయువారు పరిమితమైన మమతానురాగాలను త్యజించి, రాజయోగమునందాసక్తి గలిగి, యోగమాయా చేష్టల నెరింగి, సంసారమునందు విరాగముగల్గి విదేహునివలె ముక్తి కాంతా భోగాసక్తికి ఉద్యమించి మానసయాగం చేయాలని ప్రబోధింపబడింది. దానితో బ్రాహ్మణుని అహంకారం పటాపంచలౌతుంది.
ఇటువంటి యాగాన్ని కూచిపూడి అగ్రహార నివాసియగు భాగవతుల వంశ పయఃపారావార రాకానిశాకరులగు రామలింగ నామ విరాజితులచే చేయబడినదని లక్ష్యముదాహరింపబడినది.
ఇందు అష్టమూర్తి స్వరూపుడైన పరమేశ్వరుని బ్రాహ్మణపాత్రలో ఆవహింపజేసి, ముక్తికాంతను గొల్లభామగా రూపుదిద్ది, కవి సాక్షీభూతునిగా నిలచి గొల్లభామ - బ్రాహ్మణ పాత్రల ద్వారా, పిండోత్పత్తి క్రమము ద్వారా సాంఘిక దురాచారమైన వర్ణవ్యవస్థను నిరసిస్తూ - యజ్ఞపట్టు ద్వారా జంతుబలులను నిషేధిస్తూ - ఆత్మయజ్ఞము ద్వారా అహింసాయుతమైన మానస యాగాన్ని ప్రతిపాదిస్తూ - వేదాంత రహస్యాలను సర్వమానవ విజ్ఞాన వికాసానికి దోహదపడే విధంగా సాంఘిక, ఆధ్యాత్మిక విషయాలను పడుగు
- పేకలా నేసిన చీనాంబరం ఈ గొల్లకలాపం'.
విశ్వనాథ వారి మాటలలో -
‘గొల్ల కలాపం షట్చాస్త్రములకు నిలుకడ' - కలాపాలు ఈ విధంగా కమనీయంగా అల్లబడిన దృశ్య ప్రబంధాలు -
'నాట్యం భిన్నరుచేర్జనస్య బహుధాప్యేకం సమారాధనమ్’.
ఇక ఈ అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పమును ఆస్వాదించండి!
చింతలపాటి పూర్ణ చంద్రరావు
08671-252717
End Cover Page |
